Түбәндәге эчтәлек кытай чыганагыннан машина тәрҗемәсе ярдәмендә, соңыннан редакцияләүсез тәрҗемә ителә.
Япон теленнән кытай теленә тәрҗемә итү - тәрҗемә эшендә еш очрый торган кыенлыкларның берсе, бигрәк тә тел структурасындагы, мәдәни нигездәге һәм грамматикадагы аермалар аркасында, бу тәрҗемә процессын катлаулы итә. Япон тәрҗемәсендә кытай тәрҗемәчеләре тәрҗемә процессында еш очрый торган күп кыенлыклар бар, бигрәк тә грамматика аермалары, сүзлек сайлау, хөрмәтләү һәм телдән сөйләм ягыннан. Бу мәкаләдә тәрҗемә кыенлыклары җентекләп тикшереләчәк һәм тиешле чишелешләр тәкъдим ителәчәк.
1, Япон грамматикасындагы аермалар
Япон һәм кытай телләре арасындагы грамматик аермалар тәрҗемәдә еш очрый торган кыенлыкларның берсе. Япон телендә җөмлә төзелеше гадәттә "субъект+объект+предикат" тәртибендә була, ә кытай телендә ул күбрәк сыгылмалы, бигрәк тә сөйләм телендә, анда предикат фигыльнең урыны контекстка карап үзгәрергә мөмкин. Моннан тыш, япон телендә грамматик мөнәсәбәтләрне күрсәтү өчен кисәкчәләр кулланыла, ә кытай телендә грамматик мөнәсәбәтләрне күрсәтү өчен сүз тәртибе һәм функция сүзләре (мәсәлән, "де", "лай" һ.б.) кулланыла. Чишелеш: Тәрҗемә иткәндә, беренче адым - япон җөмләләрен таркату, һәр өлешнең грамматик функцияләрен аңлау, аннары кытай теленең грамматика кагыйдәләренә туры китереп, акылга сыярлык төзәтмәләр кертү. Мәсәлән, япон телендә гадәттә "が" яки "は" сузыгы субъект билгеләре буларак кулланыла, һәм тәрҗемә иткәндә, субъект контексттан чыгып аңлатылып, җөмлә төзелеше көйләнергә мөмкин. Моннан тыш, япон телендә еш очрый торган кире җөмләләр яки субъектлар төшереп калдырылган җөмләләр кытай гадәтләренә туры китереп тулыландырылырга яки яңадан язылырга тиеш.
2, сүзлек сайлаудагы кыенлыклар
Кайбер япон сүзлекләрендә кытай телендә турыдан-туры туры килгән сүзләр юк, бу исә сүзлек сайлауда зур кыенлыклар тудыра. Мәсәлән, япон телендәге "おれ様" сүзенең кытай телендә тулысынча эквивалент сүзе юк. Аны "тырыш хезмәт" яки "тырыш эшләдең" дип тәрҗемә итәргә мөмкин булса да, контекст һәм икесенең белдерелүе тулысынча туры килми. Чишелеш: Турыдан-туры туры килмәгән сүзлек белән очрашканда, тәрҗемәчеләргә контекст нигезендә тиешле төзәтмәләр кертергә кирәк. Мәсәлән, "арып беткән" кебек сүзтезмәләр өчен контекстның формальлегенә нигезләнеп төрле тәрҗемә ысулларын сайларга мөмкин. Моннан тыш, мәдәни үзенчәлекләргә ия булган кайбер сүзлекләр өчен аңлатмалы тәрҗемә сайларга яки максатчан тел укучыларына аңлаешлы булсын өчен өстәмә аңлатмалар белән җөмләләр кулланырга мөмкин.
3, Хөрмәтле һәм тыйнак телдән тәрҗемә
Хөрмәт һәм тыйнаклык япон телендә мөһим тел үзенчәлекләре булып тора, ә кытай телендә охшаш сүзләр юк. Шуңа күрә япон телендәге хөрмәт һәм тыйнаклык сүзләрен кытай теленә ничек тәрҗемә итү - тәрҗемәдә зур кыенлык. Япон телендә хөрмәт сүзләр фигыль үзгәрешләрендә генә түгел, ә аерым сүзлек һәм җөмлә структураларында да чагыла, мәсәлән, "ございます" һәм "おっしいる", алар аерым игътибар таләп итә. Чишелеш: Хөрмәт сүзләр сүзләрен япон телендә тәрҗемә иткәндә, тәрҗемәчеләр кытай теленең гыйбарә гадәтләрен һәм мәдәни нигезен исәпкә алырга тиеш. Рәсми очракларда "сез", "гуй" һ.б. кебек хөрмәт сүзләр кулланырга мөмкин; күбрәк сөйләм мохитендә хөрмәт сүзләреннән баш тартырга мөмкин. Моннан тыш, япон телендәге кайбер хөрмәт сүзләр тон үзгәрешләре аша бирелергә мөмкин, мәсәлән, "おっし동る", ул "әйт" дип тәрҗемә ителергә һәм хөрмәтне контекст аша белдерергә мөмкин.
4, япон телендә төшереп калдыру күренеше
Япон телендә кайбер җөмлә компонентлары еш кына төшереп калдырыла, бигрәк тә сөйләм телендә. Мәсәлән, япон телендә “きまか?” җөмләсе еш кына төшереп калдырыла, һәм “きまか?” җөмләсен “барырга?” дип тәрҗемә итәргә мөмкин, ләкин төшереп калдырылган өлешне кытай телендә еш кына ачыкларга кирәк. Бу төшереп калдыру күренеше тәрҗемәчеләрдән төшереп калдырылган өлешләрне контекстка нигезләнеп фаразлауны таләп итә. Чишелеш: Тәрҗемә иткәндә, төшереп калдырылган өлешләрне контекстка һәм контекстка нигезләнеп тулыландыру кирәк. Мәсәлән, япон телендә “きまか?” җөмләсе сөйләм телендә төшереп калдырыла, ләкин кытай теленә тәрҗемә иткәндә, җөмләнең бөтенлеген һәм белдерүнең ачыклыгын тәэмин итү өчен, ситуациягә карап “сез” яки “без” кебек өлешләр өстәлергә тиеш.
5, Мәдәни аермаларның тәрҗемәгә йогынтысы
Япон һәм кытай телләренең мәдәни нигезләре төрле, бу кайбер гыйбарәләрнең яки гадәтләрнең тәрҗемәдә турыдан-туры эквивалент булуын кыенлаштыра. Бигрәк тә гореф-гадәтләр, традицияләр һәм социаль этикетка килгәндә, тәрҗемә мәдәни төзәтмәләр таләп итәргә мөмкин. Мәсәлән, япон телендә “いただきます” һәм “ごちそうさました” кытай телендә тулысынча эквивалент гыйбарәләргә ия түгел, шуңа күрә тәрҗемә иткәндә мәдәни аермаларны исәпкә алырга кирәк. Чишелеш: Бу очракта тәрҗемәчеләрнең билгеле бер дәрәҗәдә мәдәниятара аңлау булырга тиеш. Мәдәнияткә хас гыйбарәләр өчен мәдәни адаптация тәрҗемәсе кулланылырга мөмкин, яисә максатчан тел укучыларына аңларга ярдәм итү өчен өстәмә аңлатмалы тәрҗемә тәкъдим ителергә мөмкин. Мәсәлән, “いただ〚す” сүзен “Мин ашый башладым” дип тәрҗемә итәргә мөмкин, ә “っちそうした” сүзен “Кунакчыллыгыгыз өчен рәхмәт” дип тиешле аннотацияләр яки аңлатмалар белән тәрҗемә итәргә мөмкин.
6, Япон телендә кәеф кисәкчәләре һәм рәвешләр
Япон телендә сөйләүченең хисләрен, карашларын яки тонын белдерү өчен күп кенә кәеф сүзләре һәм рәвешләр кулланыла. Бу модаль кисәкчәләр һәм рәвешләрнең кытай телендә турыдан-туры эквивалентлары еш кына юк. Мәсәлән, япон телендә “ね”, “よ” һәм “かな” кебек кисәкчәләр кытай телендә бөтенләй бер үк кисәкчәләргә ия түгел. Чишелеш: Тәрҗемә иткәндә, контекст ихтыяҗларына карап, кытай телендәге тиешле тон сүзләрен куллана аласыз. Мәсәлән, “ね” сүзен “ba” яки “right” дип, ә “よ” сүзен “oh” яки “ah” дип тәрҗемә итәргә мөмкин. Контекст нигезендә тиешле тон сүзләрен сайлау оригиналь текстның тонын саклап калырга, шул ук вакытта тәрҗемәне табигыйрак итәргә мөмкинлек бирә.
7, Озын һәм кушма җөмләләр белән эш итү
Япон телендәге озын һәм кушма җөмлә структуралары кайвакыт тәрҗемәчеләр өчен җөмләләрне ничек таркатырга икәнендә кыенлыклар тудыра. Япон телендә кушма җөмләләр төрле җөмлә компонентларын кисәкчәләр һәм бәйләгечләр аша бәйли, ә кытай телендә озын җөмләләр еш кына үзләрен ачык итеп белдерү өчен җөмлә структураларын көйләүне таләп итә. Чишелеш: Катлаулы япон озын яки кушма җөмләләр өчен тәрҗемәчеләр аларны мәгънәләренә карап таркатырга һәм кытайча белдерү гадәтләренә туры китереп берничә кыска җөмләгә гадиләштерергә мөмкин. Моннан тыш, тәрҗемәдә аңлашылмаган логика яки төгәл булмаган белдерү проблемаларын булдырмас өчен, һәр җөмлә компонентлары арасындагы мөнәсәбәтләргә игътибар итәргә кирәк.
8, Кыскача мәгълүмат
Япон теленә кытай теленнән тәрҗемә итү - грамматика аермалары, сүзлек сайлау, хөрмәтләү һәм телдән сөйләм кебек төрле кыенлыкларны үз эченә алган катлаулы процесс. Бу тәрҗемә кыенлыкларын тирәнтен анализлау аша һәр кыенлык артында чишелешләр барлыгын ачыкларга мөмкин. Тәрҗемәчеләргә япон теленнән кытай теленә тәрҗемә эшен яхшырак тәмамлау өчен ныклы тел нигезе, тел күнекмәләрен куллану һәм мәдәниятара сизгерлек кирәк. Япон теленнән тәрҗемә процессында бу кыенлыкларны хәл итү тәрҗемәнең төгәллеген һәм осталыгын гына түгел, ә ике тел һәм мәдәният арасында үзара аңлашуны һәм аралашуны да яхшырта ала.
Бастырып чыгару вакыты: 2025 елның 24 апреле